دل ما به علم ساكن شود ، و بر اين وجه سؤال قوم باشد بر زبان حواريّان . و وجهى دگر در * ( تَطْمَئِنَّ قُلُوبُنا ) * ، آن باشد كه از كلام حواريّان باشد جارى مجراى قول ابراهيم ، و لكن ليطمئنّ قلبي ، يعنى تا مرا يقين بر يقين بيفزايد و طمأنينه بر طمأنينه و آنچه به دليل مىدانيم به ضرورت بدانيم بر وجهى [ 52 - ر ] كه شبهت را در او مجال نباشد . * ( وَنَعْلَمَ أَنْ قَدْ صَدَقْتَنا ) * ، و بدانيم كه آنچه تو با ما گفتى راست گفتى . * ( وَنَكُونَ عَلَيْها مِنَ الشَّاهِدِينَ ) * ، و بر آن از جملهء گواهان باشيم . * ( قالَ عِيسَى ابْنُ ) * ( 1 ) * ( مَرْيَمَ اللَّهُمَّ رَبَّنا أَنْزِلْ عَلَيْنا ) * ، گفت عيسى مريم : بار خدايا و پروردگارا ( 2 ) ، * ( أَنْزِلْ عَلَيْنا ) * ، فرو فرست بر ما خوانى از آسمان . * ( تَكُونُ ) * ( 3 ) * ( لَنا عِيداً ) * در جاى صفت مايده است و جواب * ( أَنْزِلْ ) * نيست ، چه اگر چنان بودى مجزوم بودى و تقدير آن است كه مائدة كائنة عيدا لنا و مثله قوله : فَهَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا يَرِثُنِي ( 4 ) ، اى وارثا لي . و قوله : فَأَرْسِلْه مَعِي رِدْءاً يُصَدِّقُنِي ( 5 ) ، اى مصدّقا لي ، و عبد اللَّه مسعود و اعمش خواندند : ( تكن ( 6 ) لنا عيدا ) ، به جزم على جواب الامر ، تا باشد ما را ( 7 ) عيدى يعنى روزى مبارك مشهور كه ما آن را عيد گيريم و اوّلين و آخرينان ( 8 ) آن را روز بركت و سرور گيرند و اين قول قتاده و سدّى و ابن جريج است . و قولى ( 9 ) ديگر آن است كه روزى كه در او خيرى و عايدتى باشد و نفعى ( 10 ) ما را در او و اين روزها را كه روز فطر واضحى است در شرع براى آن عيد خوانند كه روز ( 11 ) خير و بركت عايد است با خلقان از ثواب خداى تعالى ، و اشتقاق او من « عاد يعود » باشد و عيد نام هر چيزى باشد كه به عادت با تو آيد و عيد هر سال يك دو بار باز آيد و از آن جا خيال را عيد گويند و انشد الفرّاء : فواكبدى من لاعج الحبّ و الهوى ( 12 ) اذ اعتاد قلبي من اميمة عيدها

--> ( 1 ) . اساس ، مج ، وز ، مر : عيسى بن . ( 2 ) . مر : پروردگار ما . ( 3 ) . اساس ، وز : يكون ، با توجّه به ضبط قرآن مجيد تصحيح شد . ( 4 ) . سورهء مريم ( 19 ) آيهء 6 . ( 5 ) . سورهء قصص ( 28 ) آيهء 34 . ( 6 ) . مج ، مت ، آج ، لب ، لت ، آن : يكن . ( 7 ) . لب ، آن : مرا . ( 8 ) . مج ، وز ، مت : آخريان ، آج ، لب : آخرين . ( 9 ) . آج ، لب ، مر : قول . ( 10 ) . مج ، وز ، مت ، مر باشد . ( 11 ) . مج ، وز ، مت ، مر : در او ، لت : در آن . ( 12 ) . لت : النوى .